QAYDLAR · MANBALAR
True Causes — Structured Democratic Dialogue’ning onlayn amalga oshirilishi; bu usul John Warfieldning Interactive Management yondashuvidan oʻsib chiqqan va Alexander Christakis hamda Yiannis Laouris tomonidan rivojlantirilgan. U yangi emas: ellik yillik taqriz qilingan ishlar, yuzlab hujjatlashtirilgan muloqotlar. Laouris va Christakis buni jamoaviy donolikdan foydalanish deb atagan va miqyosni uning eng qiyin chegarasi deb bilgan; True Causes aynan shu chegarani olib tashlash uchun. Bir nechta ataylab qilingan chekinish bor. Ulardan biri: usul har bir gʻoyani butun jarayon davomida uning muallifi nomiga bogʻlab qoʻyadi va amaliyotchilar anonimlik javobgarlikni zaiflashtiradi, deb hisoblaydi. Bu yerda esa muloqot ichida hech kim nomlanmaydi, chunki ish joyida yoki boʻlingan jamoada aynan ism odamlarni haqiqiy kartani yozishdan toʻxtatadi. Bizningcha, bu almashuv toʻgʻri; u sinab koʻrilmagan. Tadqiqotlarni koʻring. Uning atrofidagi mexanizm ilmi, blok ovoz berishga qarshi sinalgan qoidalar va amalga oshirish — bizning hissamiz.
Kengroq adabiyotlar: Structured Democratic Dialogue · Interpretive Structural Modelling · Interactive Management. Bizning oʻz simulyatsiyalarimiz va ularning natijalari dastur bilan birga yetkaziladi va unga ilova qilingan qaydlarda tasvirlangan.
Yana nimalar bor. Polis olomon allaqachon qayerda kelishishini topadi va sizga turkumlarni koʻrsatadi. Remesh va unga oʻxshash vositalar bu kelishuvni topishni minglab odamlarga kengaytiradi. Habermas Machine guruhning koʻpchiligi imzolay oladigan gapni yozadi. Uchalasi ham bitta savolda yaxshi: biz nimada kelishamiz? Bu esa boshqa savol beradi — nima nimaga sabab boʻladi? — uni juftma-juft hal qiladi va hal qila olmagan kelishmovchiliklarni silliqlash oʻrniga saqlaydi. Eng yaqin vosita — usulning oʻzinikidir: Laouris jamoasining IdeaPrism dasturi turkumlash va xaritalashni asinxron oʻtkazadi va kelishmovchiliklarni asoslash uchun qaytaradi.
Bu olomon donoligi emas. Galtonning hoʻkizi va undan keyingi har bir bashorat bozori mustaqil taxminlarni oʻrtachalash orqali ishlaydi: xatolar bir-birini yoʻqqa chiqaradi, chunki hech kim gaplashmagan. Bu son uchun toʻgʻri vosita — vazn, sana, narx. A B ga sabab boʻladimi degan savolga uning javobi yoʻq, bu yerda yuzta xabarsiz taxminning oʻrtachasi xabarsiz taxmin boʻladi. Bu teskari ishlaydi: odamlar avval gaplashishga majbur qilinadi, shunda ular baholaydigan narsa xabardor boʻladi; ularning baholari esa oʻrtachalanmaydi, birga oshib oʻtishi kerak boʻlgan chegaraga qarab sanaladi. Olomonga mustaqillik kerak; guruhga umumiy maʼno kerak.
Boshqa sohalar tilida. Informatik uchun bu inson asosidagi hisoblash: odamlar har bir juftlikka javob beradi, algoritm — interpretive structural modelling — esa xaritani yigʻadi. Iqtisodchi uchun bu Hayek maʼnosidagi tarqoq bilim bilan ishlaydi: muammo talab qiladigan narsa koʻp odamlar orasida tarqalgan va hech kim uning hammasiga ega emas. Jamoatchilik savolida bu fuqarolik intellekti. Va bu jamoaviy qaror qabul qilish emas, jamoaviy muammo yechish: u qarorga maʼlumot beradi, qarorni esa uning uchun javob berishi kerak boʻlgan odamlarga qoldiradi.
Oʻz savolingiz boʻyicha Structured Democratic Dialogue’ni onlayn oʻtkazing.