SPRAWDZANIE SYLOGIZMÓW
Czy to wynika?
Dwa punkty wyjścia i wniosek. Ta strona odpowiada na jedno pytanie — czy wniosek wynika? — i pokazuje dlaczego, na kołach. Czy punkty wyjścia są prawdziwe, to druga połowa i jest zaraz potem.
Try one:
The two linkssay each as strongly as you can defend, and no more — ⇄ flips its direction
Druga połowa: jak sprawdzić, czy punkty wyjścia są prawdziwe
Ta strona odpowiada na jedno pytanie — czy wniosek wynika. Nie mówi nic o tym, czy punkty wyjścia są
prawdziwe, a najczęstsza sztuczka w sporze to logika bez zarzutu oparta na przesłance, której nikt nie
sprawdził. Tej połowy nie da się zautomatyzować, więc oto lista pytań. Zadawaj je każdej stronie tak samo,
także własnej.
1 · Znajdź przesłankę nośną
Na czym naprawdę wisi cały argument?
- Które twierdzenie, gdyby upadło, pociągnęłoby za sobą wniosek?
- Co jest podawane jako oczywiste, a w rzeczywistości jest sporne?
- W co trzeba już wierzyć, żeby to miało sens?
- Który krok od powodów do wniosku pozostał niewypowiedziany?
2 · Jeśli to fakt, który da się sprawdzić
Liczby, dokumenty, zdarzenia — otwórz je.
- Jakie źródło to potwierdza i czy mogę samodzielnie otworzyć to źródło?
- Czy źródło mówi dokładnie to, czy coś, co po drodze przeformułowano?
- Co dowiodłoby, że to twierdzenie jest fałszywe?
- Jeśli źródła nie ma, to dlaczego go nie ma?
3 · Jeśli to ocena wartościująca
Nikt nie rozstrzygnie za Ciebie sprawy wartości; te pytania
tylko pokazują, co jest ukryte.
- Czyja to wartość i czy wszyscy tutaj przyjmują ją za oczywistą?
- Czy tę samą ocenę stosuję wobec drugiej strony?
- Czy fakt nie jest przebrany za wartość albo wartość za fakt?
- Co powiedziałby ktoś, kto się nie zgadza — i nie jest złym człowiekiem?
4 · Jeśli to prognoza albo twierdzenie o czyichś zamiarach
Ani jednego, ani drugiego nie da się teraz sprawdzić. Uważaj, gdy
któreś z nich jest podawane jako fakt.
- Skąd ktokolwiek miałby wiedzieć, co zamierzała inna osoba — gdzie są dowody, a nie odczucia?
- Czy coś, czego nie da się dowieść, jest traktowane jak już przesądzone?
- Co potwierdziłoby albo obaliło tę prognozę, i do kiedy?
- Czy strach nie zastępuje dowodów?
5 · Dwa pytania do każdego argumentu, bez wyjątku
- Co przekonałoby Ciebie, że nie masz racji? Jeśli nic, to jest to wiara, a nie argument.
- Czy mogę zadać to samo pytanie stronie, z którą się zgadzam?
W dialogu właśnie do tego służy panel: o tym, czy punkt wyjścia jest prawdziwy, decydują ludzie, którzy
znają sytuację, a nie ta strona i nie model.