ÀKỌSÍLẸ̀ · Ẹ̀RÍ
A dán True Causes wò nínú àfarawé kí ẹnikẹ́ni tó lò ó: ní ìfiwéra pẹ̀lú ìdáhùn tí a mọ̀, àti lòdì sí àwọn ìjókòó tó ń dìbò papọ̀ bí ẹgbẹ́-ọ̀tọ̀. Gbogbo nọ́ńbà lórí ojú-ìwé yìí ló wá láti inú àwọn àfarawé wọ̀nyẹn, tó wà pẹ̀lú sọ́fítíwía náà, tí a sì lè tún ṣe ní ìṣẹ́jú díẹ̀. Kókó tí a kò lè tún ṣe kò sí lórí ojú-ìwé yìí.
Àjọ àfarawé kan tí ó ní ìṣòro ogún, márùn-ún nínú wọn sì jẹ́ ìdí jíjìn ní tòótọ́. Ènìyàn mẹ́ẹ̀ẹ́dógún ń ṣiṣẹ́ lórí rẹ̀, ní ìgbà igba fún ìlà kọ̀ọ̀kan, tí wọ́n ń pinnu káàdì-méjì kọ̀ọ̀kan bí True Causes ṣe ń ṣe é: ìbò kan fún ẹnì kọ̀ọ̀kan, tí a ń yanjú ní 75% ìbò tí a dì. Nítorí pé àfarawé ni, a mọ ìdáhùn tó tọ́, nítorí náà a lè ka iye àwọn márùn-ún yẹn tí ọ̀nà kọ̀ọ̀kan parí pẹ̀lú rẹ̀ — ọ̀nà òdodo kan ṣoṣo láti fún ìlànà kan ní máàkì, nítorí pé kò sí yàrá gidi tó ní ìdáhùn tí a ti mọ̀ tẹ́lẹ̀.
| Yàrá ń tò wọ́n nípa ohun tó ń dunni lónìí | Dúró sí ìdìbò | Tẹ̀ síwájú, kọ́ máàpù | Máàpù, pẹ̀lú ìjókòó tí a fi pamọ́ fún ẹ̀rí |
|---|---|---|---|
| rárá | 3.1 nínú 5 | 3.9 nínú 5 | 4.1 nínú 5 |
| díẹ̀ | 2.4 nínú 5 | 3.8 nínú 5 | 4.1 nínú 5 |
| ní ọ̀pọ̀ jùlọ | 0.8 nínú 5 | 3.4 nínú 5 | 4.0 nínú 5 |
| fẹ́rẹ̀ẹ́ pátápátá | kò sí | 0.2 nínú 5 | 3.3 nínú 5 |
Ẹ ka ìlà ìsàlẹ̀. Nígbà tí yàrá kan bá ń tò wọ́n kìkì nípa ohun tí ó ń rí lára, ìdìbò kò dárúkọ ọ̀kankan nínú ìdí gidi márùn-ún, kíkọ́ máàpù lé e lórí sì ń gba 0.2 nìkan là — ìdí tí a jù nù nínú ìdìbò kò ṣeé gbà padà lẹ́yìn náà. Ọ̀wọ̀n ìkẹyìn ni àtúnṣe: ẹ fi ààyè márùn-ún nínú àṣàyàn kúkúrú pamọ́ fún àwọn èrò tí a gbójú fò tí orísun tì lẹ́yìn, yàrá náà yóò sì rí 3.3 nínú 5 nígbà tí ó bá burú jùlọ. Ẹ sì ka ìlà òkè: kódà yàrá tí kò ní ibi tí kò rí rárá ń rí púpọ̀ sí i nípa yíya máàpù ju nípa ìdìbò lọ, 3.9 ní ìfiwéra pẹ̀lú 3.1, nítorí pé ìbéèrè káàdì-méjì ní 75% jẹ́ ohun èlò tó dára ju títò ipò lọ.
Ìwọ̀n ẹgbẹ́ kò ṣe pàtàkì tó ìfarabalẹ̀. Pẹ̀lú àwọn ènìyàn tí wọ́n fara balẹ̀ bí ti òkè, ìgbìmọ̀ ènìyàn márùn-ún sí àádọ́ta ló ń rí láàrin 4.0 àti 4.5 nínú ìdí márùn-ún; ìgbìmọ̀ tó tóbi jù ń fi káàdì-méjì àríyànjiyàn díẹ̀ sílẹ̀, ṣùgbọ́n gbogbo ọmọ ẹgbẹ́ ló ń dáhùn gbogbo káàdì-méjì. A ń pín yàrá sí ẹgbẹ́ ènìyàn bíi mẹ́ẹ̀ẹ́dógún nítorí pé ènìyàn mẹ́ẹ̀ẹ́dógún lè ka ògiri kan kí wọ́n sì dáhùn àwọn káàdì-méjì rẹ̀ ní ìjókòó kan, kì í ṣe nítorí pé nọ́ńbà ga jùlọ níbẹ̀.
Bèbè kan wà, ti ènìyàn sì ni. Nígbà tí àwọn ènìyàn bá ṣàṣìṣe lórí ipa gidi kan nínú márùn-ún, àti àìsí-ipa kan nínú mẹ́wàá, ẹgbẹ́ ènìyàn mẹ́ẹ̀ẹ́dógún ṣì ń rí 4.0 nínú ìdí 5. Nígbà tí wọ́n bá ṣàṣìṣe lórí ìbéèrè kan nínú mẹ́ta, 78% àwọn káàdì-méjì kò yanjú rí, máàpù sì ń dárúkọ 2.9, ní pàtàkì láti inú káàdì-méjì díẹ̀ tó yanjú; yíyan káàdì márùn-ún láìròtẹ́lẹ̀ yóò dárúkọ 1.25. 75% lè gba àwọn àṣìṣe tó tú ká mọ́ra, kì í ṣe yàrá tí ọ̀pọ̀ jùlọ rẹ̀ ń ṣàṣìṣe. Ìdí nìyí tí a fi ń fi ìbéèrè kan síwájú odindi ìgbìmọ̀ kan lẹ́ẹ̀kan, dípò ìbéèrè àádọ́ta síwájú ẹnì kan.
Àwọn ìdáhùn kan ń wá lọ́fẹ̀ẹ́. Bí ẹgbẹ́ náà bá ti fohùnṣọ̀kan pé A ní ipa lórí B, B sì ní ipa lórí C, kò sí ẹni tó nílò láti béèrè nípa A àti C — ó ti jẹyọ. Pẹ̀lú ìbò kan fún ẹnì kọ̀ọ̀kan, ọ̀nà àbùjá yìí kéré: ó ń yọ 1–3% àwọn ìbéèrè kúrò, nítorí pé ìsopọ̀ kan ń yanjú ní 75% nìkan, nínú àdánwò méjì-méjì 800 kò sì ná ìpéye kankan rárá.
Àwọn ẹ̀dà kan náà ń ná àkókò, kì í ṣe àwọn ìdí. Ẹ jẹ́ kí ẹ̀sùn márùn-ún tó hàn jùlọ wà lórí ògiri, ọ̀kọ̀ọ̀kan gẹ́gẹ́ bí káàdì mẹ́ta tí a sọ lọ́nà ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Níwọ̀n bí a ti ń to gbogbo káàdì tí ó ní sítíkà, kò sí ìdí gidi tó ń pàdánù ààyè rẹ̀: yàrá náà ṣì ń rí 4.0 nínú márùn-ún. Ṣùgbọ́n yàrá náà ń dáhùn káàdì-méjì 830 dípò 380. Dída àwọn ẹ̀dà kan náà pọ̀ ni ohun tó ń jẹ́ kí ìpele káàdì-méjì kúrú.
Àjọ àfarawé kan náà, ìṣòro ogún, ìdí gidi márùn-ún. Ènìyàn mẹ́ẹ̀ẹ́dógún ń pinnu káàdì-méjì kọ̀ọ̀kan ní 75% ìbò tí a dì. Àwọn ìjókòó kan ń dìbò papọ̀ bí ẹgbẹ́-ọ̀tọ̀: ní òtítọ́ níbi gbogbo àfi níbi tí òtítọ́ ti ń pa ìdí kan lára — ẹ̀dà tó ṣòro jùlọ láti rí, èyí tí aṣojú AI yóò ṣe. A ń ṣe yàrá ènìyàn ọgbọ̀n bí a ṣe kọ́ ọ: gbogbo ènìyàn ń kọ̀wé sórí ògiri kan, a ń pín àwọn ènìyàn sí ẹgbẹ́ méjì nípa ìbò-ìfàkàn, káàdì kọ̀ọ̀kan ń lọ sí ẹgbẹ́ òǹkọ̀wé rẹ̀, ẹgbẹ́ kọ̀ọ̀kan ń to ògiri tirẹ̀, ìdènà ń lọ sí ẹgbẹ́ kejì, ìyípo afárá sì ń béèrè àwọn gbòǹgbò ẹgbẹ́ kọ̀ọ̀kan ní ìfiwéra pẹ̀lú ti èkejì. Gbogbo nọ́ńbà nísàlẹ̀ jẹ́ yàrá àfarawé igba ní ètò yẹn.
| ìjókòó lòdì sí ìdí kan | ìdí tí a dárúkọ | èyí tí a dojú kọ nínú márùn-ún òkè | a sàmì sí i |
|---|---|---|---|
| kò sí | 4.1 nínú 5 | 79% | 4% |
| méjì nínú mẹ́ẹ̀ẹ́dógún | 3.9 nínú 5 | 62% | 78% |
| mẹ́ta nínú mẹ́ẹ̀ẹ́dógún | 3.8 nínú 5 | 43% | 98% |
| mẹ́rin nínú mẹ́ẹ̀ẹ́dógún | 3.7 nínú 5 | 34% | 99% |
| mẹ́fà nínú mẹ́ẹ̀ẹ́dógún — a ti gbà á | 3.6 nínú 5 | 30% | 35% |
| kò sí nínú ọgbọ̀n, ẹgbẹ́ méjì | 4.6 nínú 5 | 94% | 2% |
| mẹ́rin nínú ọgbọ̀n, ẹgbẹ́ méjì | 4.5 nínú 5 | 90% | 28% |
| mẹ́jọ nínú ọgbọ̀n, ẹgbẹ́ méjì | 4.2 nínú 5 | 63% | 54% |
Ìpín kékeré kò lè fi ìsopọ̀ kún un. Ó lè ti ìdí kan sísàlẹ̀ máàpù: ìjókòó méjì nínú mẹ́ẹ̀ẹ́dógún ń pa á mọ́ kúrò nínú márùn-ún tó jinlẹ̀ jùlọ ní ju ìdá kan nínú mẹ́ta ìgbà lọ, ìjókòó mẹ́rin ní ìgbà méjì nínú mẹ́ta, àwọn ìyókù máàpù sì dà bí ẹni pé ó dára. Ṣùgbọ́n àwọn ìjókòó kan náà ló ń bọ́ sí ìpín kékeré lórí gbogbo káàdì-méjì tó kan ìdí yẹn, àkọsílẹ̀ sì ń sàmì sí ìyẹn — 78–99% àwọn yàrá tí ó ní irú ẹgbẹ́-ọ̀tọ̀ bẹ́ẹ̀ àti 4% àwọn olóòótọ́, gẹ́gẹ́ bí iye, kì í ṣe orúkọ láé. Ìjókòó mẹ́fà ń gba ẹgbẹ́ kan pátápátá, nígbà náà ìrísí náà ti wọ́pọ̀ jù láti yọ jáde. Àtúnṣe rẹ̀ ni àwọn ìlà ìkẹyìn: nínú yàrá ènìyàn ọgbọ̀n, a ń pín ẹgbẹ́-ọ̀tọ̀ náà nípa ìbò-ìfàkàn, ìdènà sì ń lọ sí ẹgbẹ́ kejì, nítorí náà ìjókòó mẹ́rin ń fi ìdí náà sílẹ̀ níbi tí ó wà ní ìgbà mẹ́sàn-án nínú mẹ́wàá.
Kò sí ètò aládàáṣe tó ń ṣiṣẹ́. Àwọn káàdì-méjì kò sí títí ìdìbò yóò fi tì, nítorí náà gbogbo ìjókòó gbọ́dọ̀ kà kí ó sì dáhùn bí èyíkéyìí mìíràn, ní ìṣẹ́jú-àáyá mẹ́ta fún káàdì-méjì kan ó kéré tán. Ìyẹn ń dá kánjúkánjú dúró, kì í ṣe AI. Ohun tí AI kò lè pèsè ni ènìyàn tó ṣe onídùúró fún un.
A gbọ́dọ̀ ṣe onídùúró fún àwọn yàrá. Ṣíṣí yàrá jẹ́ ọ̀fẹ́, nítorí náà àwọn yàrá ẹ̀tàn lè borí àwọn gidi nínú ìbò lórí máàpù àpapọ̀. Ìdájọ́ yàrá kan ń kà kìkì nígbà tí ó bá jẹ́ ti àjọ tí a ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀, tí ó ní alábòójútó tí ibùdó náà gbẹ́kẹ̀lé, tàbí tí yàrá kan tó ti ń kà ṣe onídùúró fún un — orúkọ kan sì jẹ́ ohùn kan tí a kà fún ìbéèrè kọ̀ọ̀kan, bó ti wù kí yàrá tí ó ṣí pọ̀ tó. A ṣì ń fi gbogbo yàrá hàn lórí máàpù tí a dà pọ̀, pẹ̀lú àmì pé a kà á tàbí a kò fìdí rẹ̀ múlẹ̀, kí olùkàwé lè rí ẹni tó sọ̀rọ̀ àti ẹni tí ìdájọ́ rẹ̀ ní ìwúwo nígbà gbogbo. Nínú àfarawé — yàrá gidi márùn-ún lòdì sí yàrá ẹ̀tàn márùn-ún — òfin náà ń mú ìdí gidi láti lílà á já ní àdánwò 69 nínú 100 dé gbogbo 100.
Fífi iye pamọ́ ń ṣèrànwọ́ díẹ̀. Nígbà tí ìdá kan nínú mẹ́ta sí ìdajì àwọn ènìyàn yóò dà ohunkóhun tó bá ń ṣáájú kọ, fífi iye sítíkà hàn nígbà ìdìbò ń ná yàrá ní nǹkan bí ìdá kan nínú márùn-ún ìdí kan: 4.0 nínú márùn-ún tí a rí ní ìfiwéra pẹ̀lú 4.2 nígbà tí a fi iye pamọ́. Àwọn ìjókòó ẹ̀rí ń mú ọ̀pọ̀ jùlọ ohun tí ọ̀pọ̀ ènìyàn ṣàì rí; iye ń wà ní ìpamọ́ nítorí pé ọ̀nà náà ń dìbò ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́.
Bí àwọn ènìyàn ṣe gbọ́dọ̀ fara balẹ̀ tó. Bí ẹnì kọ̀ọ̀kan bá ń dáhùn àwọn káàdì-méjì tó le dáadáa ní ìgbà mẹ́rin nínú márùn-ún, tí ó sì ń dáhùn àwọn tó rọrùn ní ìgbà mẹ́sàn-án nínú mẹ́wàá, ẹgbẹ́ kan ń rí 4.1 nínú ìdí gidi márùn-ún, yàrá ẹgbẹ́ méjì sì ń rí 4.6. Bí àwọn ènìyàn bá ń ṣàṣìṣe ní ìgbà mẹ́ta nínú mẹ́wàá, 70% àwọn káàdì-méjì kò yanjú rí, máàpù sì di àmọ̀tẹ́lẹ̀ lásán. Nítorí náà a kì í dá káàdì-méjì tí ẹgbẹ́ kan kò lè fohùnṣọ̀kan lé padà sọ́dọ̀ àwọn ènìyàn kan náà: ẹ̀gbẹ́ kọ̀ọ̀kan ń kọ gbólóhùn kan nípa ohun tí a ó pàdánù bí ẹ̀gbẹ́ kejì bá borí, tí a tẹ̀ jáde láìsí orúkọ lẹ́gbẹ̀ẹ́ káàdì-méjì náà, káàdì-méjì náà sì ń lọ sí ẹgbẹ́ mìíràn, tí yóò ka ìwọ̀nyẹn tí yóò sì dáhùn rẹ̀ lọ́tun.