NOTITIES · TOEPASSINGEN
True Causes werkt met gestructureerde democratische dialoog (Structured Democratic Dialogue), een methode met vijftig jaar praktijkervaring. Nieuw is dat ze nu draait op de schaal van een stad in plaats van een seminarzaal. In de praktijk betekent dat: gemeentelijk bestuur en publieksraadpleging · een grote organisatie waarvan het probleem afdelingen overstijgt · een toezichthouder die een systeem beoordeelt dat ze niet zelf heeft ontworpen · een vakbond of personeel van wie de kennis over ploegen verspreid is · een universiteit of beroepsvereniging · een serieus incidentonderzoek, waar de vraag is wat werkelijk wat heeft veroorzaakt · en het strategisch werk dat meestal eindigt in de gerangschikte lijst van een adviseur.
Een gemeente. Geen raadpleging die een lijst klachten oplevert, gerangschikt naar hoe luid ze werden geuit, maar een kaart die laat zien welke van die klachten de andere veroorzaken — met de meningsverschillen gepubliceerd in plaats van gladgestreken, en elke verbinding herleidbaar tot hoe ze werd beslist. Een gemeenteraad die de wortels aanpakt, kan zeggen waarom ze die koos, en een bewoner die het er niet mee eens is, kan precies aanwijzen welke vraag hij of zij anders zou hebben beantwoord. Bij een gepubliceerde vraag is dit burgerintelligentie: de mensen die een probleem raakt, zoeken zelf de oorzaken uit.
Een werkplek of een vakbond. Vijftien mensen in een magazijn weten al waarom de pickfouten gebeuren; de kennis is verspreid over ploegen die elkaar nooit zien. Dit brengt haar samen zonder dat iemand tegelijk in een ruimte hoeft te zijn, en de gereserveerde plekken zorgen ervoor dat de waarneming van de nachtploeg waarop niemand stemde, toch de kaart haalt als iemand naar het logboek kan wijzen. De besloten ruimte van een bedrijf kan opnemen wat de openbare ruimtes over dezelfde vraag vonden, zonder dat er iets van haar naar buiten gaat.
Een beweging of een campagne. Zestig mensen die hetzelfde veranderd willen zien, zijn het zelden eens over waarom het is zoals het is, en een eis zonder oorzaak erachter is makkelijk af te wijzen. Hier zijn de wortels de eisen; de acties, elk beoordeeld tegenover elke wortel, zijn wat je het eerst vraagt; en het verslag — elk paar, elke stem, elke voorspelling — is wat je een jaar later meeneemt, toen het antwoord ‘we gaan ernaar kijken’ was. Niemand hoeft het geheel te leiden: de vraag is de organisator, en een ruimte opent zich voor iedereen met een adres op de plek waar het om gaat.
Een toezichthouder of een beroepsgroep. Waar expertise echt maar omstreden is, betekent de scheiding tussen wat bevestigd wordt (empirische en causale beweringen, bij 75% van de uitgebrachte stemmen) en wat alleen gemeten wordt (belangrijkheid, waarden) dat een instantie een causale verklaring kan publiceren zonder te doen alsof haar prioriteiten feiten zijn.
Een diaspora, of wie de zaal ook uitsluit. De bindende beperking van een zaal is fysieke aanwezigheid. Haal die weg, en de mensen die niet konden reizen, geen vrije dag konden nemen of drie tijdzones verderop wonen, zitten in dezelfde beraadslaging als iedereen — op één gedeelde timer, met dezelfde vijf stickers.
Twee oude instrumenten die echt werk doen. Selectie door loting: een vastgelopen vraag gaat naar groepen die willekeurig uit de rest worden getrokken, nooit naar wie zich aanmeldt. En gelijke positie: niets hier weegt een stem naar reputatie, belang of anciënniteit. Beide zijn eeuwenoud. Wat dat niet is, is asynchroniteit — een volksvergadering had iedereen op één plek op één dag nodig, en precies dat plafond haalt dit weg.
Wie meetelt, blijft een politieke keuze. Elke dialoog legt vast wie mag deelnemen, en elke kaart kan worden gelezen tegen de verscheidenheid van de ruimte die haar maakte. Het platform beslist die vraag niet; het weigert haar impliciet te laten.
Wat je krijgt, en wat van jou blijft. Een causale verklaring met haar herkomst erbij, en een verslag van waarover een groep het niet eens kon worden. Beslissen wat er moet gebeuren, het financieren en er verantwoording voor afleggen blijven bij jou en je instellingen.
Voor sociale bewegingen en protest, zie Na de pleinen: wat de bewegingen van 2011 open lieten.