Szablon analizy przyczyn źródłowych
Dla grupy od dwunastu do dwudziestu osób, które łączy
wspólny problem. Na papierowych kartach przypiętych do tablicy zajmuje jeden dzień, online kilka efektywnych godzin, rozłożonych tak, jak chce grupa. Każdy etap ma jedną zasadę, która pilnuje uczciwości.
To szablon, według którego działa ta strona; liczby to te, które w pomiarach okazały się skuteczne.
0 · PytanieJedno zdanie, o przyczynach,
nie o rozwiązaniach. „Co powoduje opóźnienia dostaw w całym regionie?” — a nie „jak naprawić opóźnienia”. Zapisać je tam, gdzie
wszyscy będą je widzieć przez całą sesję.
1 · Zbieranie 45–90 min
Każdy pisze przyczyny na kartach, sam, jedna przyczyna na kartę, zanim przeczyta cudze. Zasada: najpierw pisać, potem
czytać — karta napisana po przeczytaniu tablicy nie jest niezależna. Od piętnastu osób można się spodziewać 50–100 kart.
2 · Wyjaśnianie 60–120 min
Każdy autor mówi, co znaczy jego karta; inni mogą pytać, co znaczy. Zasada: bez oceniania — nikt nie mówi, czy
karta jest słuszna, ważna albo lepsza od innej. Dwie karty scala się tylko wtedy, gdy oboje autorzy zgadzają się, że mówią to samo.
3 · Grupowanie 45 min
Karty o wspólnym temacie łączy się w klastry. Zasada: klaster powstaje, gdy osoby, które umieściły karty, zgadzają się, że pasują do siebie — opinia jednej osoby nie wystarczy.
Nazwy klastrom nadaje się na końcu. Nazwy pomagają czytać całą tablicę i głosować ponad tematami; same nigdy
nie są przedmiotem głosowania ani struktury — są nim karty.
4 · Wybór 15 min
Po kilka naklejek na osobę, jedna na kartę, w ciszy. Bierze się czołówkę listy — tyle kart, ile grupa zdoła ustrukturyzować, czyli mniej więcej piętnaście. Zasada: zarezerwować kilka miejsc dla kart, które nie dostały
naklejek, ale ktoś może je poprzeć źródłem — przyczyna, na którą nikt nie zagłosował, wciąż może być źródłowa.
5 · Struktura 2–4 godziny; serce całości
Dla każdej pary kart z krótkiej listy pada pytanie: czy A znacząco wpływa na B? Zasada: powiązanie jest rozstrzygnięte tylko wtedy, gdy
zgadzają się trzy czwarte głosujących; para, która nie osiąga tego progu w żadną stronę, jest zapisywana jako sporna, nigdy jako „nie”.
Pomija się pary, które już wynikają z innych (jeśli A→B i B→C są rozstrzygnięte, to A→C też). Przy piętnastu kartach to 210 pytań przed
pominięciem; w praktyce 60–90. Piętnaście to liczba przyjęta w tym szablonie, tak by sesja zmieściła się w jedno
popołudnie; platforma strukturyzuje każdą kartę, która dostała choć jeden głos.
6 · Mapa 30 min
Rysuje się powiązania. Każdą kartę umieszcza się poniżej wszystkich kart, na które wpływa. Karty na dole, pod którymi nic już nie ma, to
przyczyny źródłowe. Pary sporne wypisuje się obok mapy.
7 · Działania 60 min
Proponuje się działania. Dla każdego działania i każdego źródła pada pytanie, czy działanie porusza to źródło, przy tym samym progu 75%. Zasada:
działanie, które nie porusza żadnego źródła, nie jest działaniem na przyczynę źródłową, cokolwiek naprawia.
Liczby stojące za zasadami
Od dwunastu do dwudziestu osób, bo przy takiej liczbie pokój może czytać jedną tablicę i spierać się w jednej
rozmowie — w symulacjach panele piętnastoosobowe znajdują 4,9 z pięciu znanych przyczyn przy progu 75%, a stały próg zaczyna
gubić panele dopiero wtedy, gdy leży wyraźnie powyżej tego, na co panel jest w stanie się zgodzić. Siedemdziesiąt pięć procent zamiast zwykłej większości, bo zwykła większość zatwierdza powiązanie, gdy skłania się ku niemu osiem
z piętnastu osób, i stąd biorą się błędne powiązania: rozstrzyganie par zwykłą większością znajduje 2,7 z pięciu przyczyn,
a rozstrzyganie ich przy 75% — z ponownym głosowaniem i podziałem zdań zapisanym jako spór, a nie wymuszonym — znajduje 4,3. Pięć zarezerwowanych miejsc, bo pokój,
który szereguje wyłącznie według odczuć, nie znajduje głosowaniem żadnej z prawdziwych przyczyn, a z zarezerwowanymi miejscami znajduje 2,9 z pięciu.
Większy pokój warto podzielić na grupy i scalić ich mapy —
ta strona robi to dla dowolnej liczby grup. Porównanie metod ·
Przykład krok po kroku