Àwòṣe ìtúpalẹ̀ ìdí gbòǹgbò
Fún ẹgbẹ́ ènìyàn méjìlá sí ogún tí wọ́n ní
ìṣòro kan náà. Ó ń lọ lórí ògiri káàdì ní ọjọ́ kan, tàbí lórí ayélujára ní wákàtí díẹ̀ ti iṣẹ́ gidi, tí a pín bí ẹgbẹ́ ṣe fẹ́. Ìpele kọ̀ọ̀kan ní òfin kan tó ń jẹ́ kí ó jẹ́ òdodo.
Èyí ni àwòṣe tí ojú òpó yìí ń ṣe; àwọn nọ́ńbà ni àwọn tí a wọ̀n pé wọ́n ń ṣiṣẹ́.
0 · Ìbéèrè náàGbólóhùn kan, nípa àwọn ìdí,
kì í ṣe ojútùú. “Kí ló ń fa ìdádúró ìfijíṣẹ́ káàkiri agbègbè náà?” — kì í ṣe “báwo ni a ṣe máa tún ìdádúró ṣe”. Ẹ kọ ọ́ síbi tí
gbogbo ènìyàn ti lè rí i ní gbogbo àkókò ìpàdé.
1 · Kíkọ ìṣẹ́jú 45–90
Olúkúlùkù ń kọ àwọn ìdí sórí káàdì, fúnra rẹ̀, ìdí kan lórí káàdì kan, kí ó tó ka ti ẹlòmíràn. Òfin: ẹ kọ̀wé ní àkọ́kọ́, ẹ kàwé
lẹ́yìn — káàdì tí a kọ lẹ́yìn kíka ògiri kò dá dúró. Ẹ retí káàdì 50–100 láti ọ̀dọ̀ ènìyàn mẹ́ẹ̀ẹ́dógún.
2 · Ṣíṣàlàyé ìṣẹ́jú 60–120
Òǹkọ̀wé kọ̀ọ̀kan ń sọ ohun tí káàdì rẹ̀ túmọ̀ sí; àwọn yòókù lè béèrè ohun tí ó túmọ̀ sí. Òfin: kò sí ìdájọ́ — kò sí ẹni tó ń sọ bóyá
káàdì kan tọ̀nà, ṣe pàtàkì tàbí dára ju òmíràn lọ. Ẹ da káàdì méjì pọ̀ nígbà tí àwọn òǹkọ̀wé méjèèjì bá gbà pé ohun kan náà ni wọ́n ń sọ nìkan.
3 · Kíkó jọ ìṣẹ́jú 45
Ẹ kó àwọn káàdì tó ní àkòrí kan náà jọ. Òfin: àkójọpọ̀ ń dá sílẹ̀ nígbà tí àwọn tó gbé àwọn káàdì náà sí fohùnṣọ̀kan pé wọ́n jẹ́ ti ara wọn — èrò ẹnì kan kò tó.
Ẹ sọ àwọn àkójọpọ̀ ní orúkọ ní ìkẹyìn. Àwọn orúkọ ń ran àwọn ènìyàn lọ́wọ́ láti ka gbogbo ògiri kí wọ́n sì dìbò káàkiri àwọn àkòrí; a kì í
dìbò lé wọn lórí tàbí to wọ́n fúnra wọn láé — àwọn káàdì la ń tò.
4 · Yíyàn ìṣẹ́jú 15
Sítíkà díẹ̀ fún ẹnì kọ̀ọ̀kan, ọ̀kan fún káàdì kan, ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́. Ẹ mú àwọn tó wà lókè àkọsílẹ̀ — iye tí ẹgbẹ́ kan lè tò, èyí tó jẹ́ nǹkan bí mẹ́ẹ̀ẹ́dógún. Òfin: ẹ fi ààyè díẹ̀ pamọ́ fún àwọn káàdì tí kò gba
sítíkà ṣùgbọ́n tí ẹnì kan lè tì lẹ́yìn pẹ̀lú orísun — ìdí tí kò sí ẹni tó dìbò fún ṣì lè jẹ́ gbòǹgbò.
5 · Títò wákàtí 2–4; ọkàn rẹ̀ nìyí
Fún káàdì-méjì kọ̀ọ̀kan nínú àṣàyàn kúkúrú, ẹ béèrè: ṣé A ní ipa tó lágbára lórí B? Òfin: ìsopọ̀ kan yanjú kìkì nígbà tí
ìdá mẹ́ta nínú mẹ́rin àwọn tó ń dìbò bá fohùnṣọ̀kan; káàdì-méjì tí kò lè dé ibẹ̀ ní ẹ̀gbẹ́ kankan ni a ń kọ sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àríyànjiyàn, kì í ṣe “rárá” láé.
Ẹ fo àwọn káàdì-méjì tí a ti fi òye dá (bí A→B àti B→C bá ti yanjú, A→C ti yanjú). Pẹ̀lú káàdì mẹ́ẹ̀ẹ́dógún, ìbéèrè 210 ló wà kí a tó
fo; ní ìṣe 60–90. Mẹ́ẹ̀ẹ́dógún ni nọ́ńbà ìwé yìí fúnra rẹ̀, tí a yàn kí ìpàdé kan lè parí ní
ọ̀sán kan; pẹpẹ náà ń to gbogbo káàdì tó gba ìbò.
6 · Máàpù ìṣẹ́jú 30
Ẹ ya àwọn ìsopọ̀. Ẹ fi káàdì kan sí ìsàlẹ̀ gbogbo káàdì tí ó ní ipa lé lórí. Àwọn káàdì ní ìsàlẹ̀ tí kò sí nǹkan kan nísàlẹ̀ wọn ni
àwọn ìdí gbòǹgbò. Ẹ kọ àwọn káàdì-méjì àríyànjiyàn sí ẹ̀gbẹ́ máàpù.
7 · Àwọn ìgbésẹ̀ ìṣẹ́jú 60
Ẹ dábàá àwọn ìgbésẹ̀. Fún ìgbésẹ̀ kọ̀ọ̀kan àti gbòǹgbò kọ̀ọ̀kan, ẹ béèrè bóyá ìgbésẹ̀ náà ń yí gbòǹgbò yẹn padà, ní 75% kan náà. Òfin:
ìgbésẹ̀ tí kò yí gbòǹgbò kankan padà kì í ṣe ìgbésẹ̀ ìdí gbòǹgbò, ohunkóhun tí ó wù kí ó tún ṣe.
Àwọn nọ́ńbà tó wà lẹ́yìn àwọn òfin
Ènìyàn méjìlá sí ogún, nítorí pé ìyẹn ni ìwọ̀n tí yàrá kan lè kà bí ògiri kan kí ó sì jiyàn bí
ìjíròrò kan — nínú àfarawé, ìgbìmọ̀ ènìyàn márùn-ún sí àádọ́ta ń rí ìpín kan náà nínú ìdí márùn-ún tí a mọ̀, nítorí náà ohun tí ògiri kan àti ìjókòó kan lè gbà
ló ń pinnu ìwọ̀n náà. 75% dípò ọ̀pọ̀ jùlọ lásán, nítorí pé ọ̀pọ̀ jùlọ lásán ń fìdí ìsopọ̀ kan múlẹ̀ nígbà tí mẹ́jọ nínú
mẹ́ẹ̀ẹ́dógún bá fara tì í, ibẹ̀ sì ni àwọn ìsopọ̀ àṣìṣe ti ń wá: nígbà tí àwọn ènìyàn bá ń ṣàṣìṣe lórí ìbéèrè mẹ́ta nínú mẹ́wàá, ọ̀pọ̀ jùlọ lásán
ń fi ìsopọ̀ àṣìṣe sórí máàpù ní ẹ̀ẹ̀kan nínú méje, 75% kò sì fẹ́rẹ̀ẹ́ ṣe bẹ́ẹ̀ rí. Nígbà tí àwọn ènìyàn bá fara balẹ̀, ọ̀pọ̀ jùlọ lásán ń dárúkọ ìdí púpọ̀ sí i,
4.8 nínú márùn-ún ní ìfiwéra pẹ̀lú 4.1, ṣùgbọ́n máàpù yẹ ní kíkà kìkì bí a bá lè gbẹ́kẹ̀lé àwọn ìsopọ̀ rẹ̀, nítorí náà a ń kọ ìpínyà sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àríyànjiyàn dípò
fífi agbára mú un. Ìjókòó márùn-ún tí a fi pamọ́, nítorí pé yàrá tó ń tò nǹkan kìkì nípa ohun tí ó ń rí lára kò rí ọ̀kankan nínú àwọn ìdí gidi nípa ìdìbò, ó sì ń rí 3.3 nínú márùn-ún
pẹ̀lú àwọn ìjókòó.
Fún yàrá tó tóbi jù, ẹ pín in sí ẹgbẹ́ kí ẹ sì da àwọn máàpù pọ̀ —
ojú òpó yìí ń ṣe èyí fún iye ẹgbẹ́ èyíkéyìí. Ìfiwéra àwọn ọ̀nà ·
Àpẹẹrẹ tí a ṣiṣẹ́